Zachowanie płodności u pacjentów onkologicznych – w pytaniach i odpowiedziach

dodany: autor: Redakcja Portalu Komentarze 2
xxx

Chemio- czy radioterapia niejednokrotnie ratuje życie ludzi cierpiących z powodu choroby nowotworowej. Jednocześnie skutkiem tego rodzaju leczenia może być utrata lub znaczne obniżenie płodności. Dotyczy to zarówno kobiet, mężczyzn, jak i dzieci. O skutkach terapii oraz sposobach zabezpieczenia płodności u pacjentów onkologicznych opowiada prof. dr n. med. Krzysztof Łukaszuk, kierownik Klinik Leczenia Niepłodności INVICTA.

Jak leczenie wpływa na płodność?

Płodność u pacjentów onkologicznych zależy m.in. od jej stanu przed rozpoczęciem leczenia, rodzaju, dawki i sposobu podania leków, pola i dawki naświetlania, rozległości operacji i współistniejących z nowotworem innych chorób. W przypadku kobiet wziąć też należy pod uwagę wiek  w chwili rozpoznania choroby.

Leczenie onkologiczne to olbrzymi stres dla wszystkich komórek człowieka, również dla komórek rozrodczych. Szanse na zajście w ciążę u kobiet powyżej 25 r. ż. po leczeniu onkologicznym szacuje się na 5%. Zastosowanie chemioterapii powoduje znaczący wzrost zaburzeń w materiale genetycznym, co może mieć konsekwencje dla zdrowia i życia poczętych dzieci. W przypadku mężczyzn w zależności od rodzaju stosowanej terapii można mówić o czasowej bądź permanentnej utracie płodności.

Czy lekarze – ginekolodzy onkologiczni, onkolodzy, urolodzy, pediatrzy w ogóle informują młodych chorych, że po leczeniu onkologicznym mogą mieć problemy z płodnością?

Niestety w wielu przypadkach, czemu zresztą nie można się dziwić, po zdiagnozowaniu choroby nowotworowej lekarze koncentrują się przede wszystkim na zasadniczej terapii i ratowaniu życia pacjentów. Nie myślą wtedy o tym, by zadbać o ich zdolności rozrodcze. Rzadko też informują o możliwościach zachowania płodności. Czasem wynika to z braku wiedzy o dostępnych rozwiązaniach, czasem z braku świadomości problemu.

Tymczasem im szybciej pacjent dowie się, jakie ma opcje i podejmie odpowiednie kroki – tym większe szanse, że po powrocie do zdrowia będzie mógł założyć rodzinę. Żeby zachować płodność taka osoba musi działać szybko, jeszcze przed rozpoczęciem terapii przeciwnowotworowej.

Czy są jakieś standardy postępowania z tym związane?

Najważniejsze jest uświadomienie sobie możliwości ochrony płodności i odpowiednio wczesne podjęcie działań. Choć terapia przeciwnowotworowa wiąże się z ogromnym obciążeniem psychicznym i jest trudnym wyzwaniem, warto zawczasu pomyśleć o dalszym życiu – już po zwyciężeniu choroby.

Pierwszym krokiem jest rozmowa ze specjalistą – lekarzem prowadzącym terapię lub z kliniki leczenia niepłodności. Potem w zależności od wskazań i sytuacji medycznej, należy wykonać badania i oddać do Banku swój materiał.

Co oferuje współczesna medycyna  młodym ludziom leczonym z powodu raka?

Mężczyzna może oddać nasienie – najlepiej, jeśli zrobi to w wyspecjalizowanym ośrodku, gdzie materiał zostanie odpowiednio szybko właściwie zabezpieczony. Nasienie jest następnie poddawane kriokonserwacji, a po powrocie pacjenta do zdrowia może być wykorzystane do zapłodnienia jego partnerki i uzyskania ciąży. Zaleca się przekazanie większej ilości próbek, by zwiększyć szanse na sukces w tym procesie.

Kobiety, chcące zabezpieczyć swoje zdolności prokreacyjne, mogą skorzystać z możliwości mrożenia jajnika, komórek jajowych lub tkanki jajnikowej. Zamrożenie komórek jajowych, mimo wykorzystania najnowszych metod, nie daje gwarancji, że materiał przechowa się w dobrym stanie. Komórki są bardzo delikatne i niejednokrotnie źle znoszą mrożenie.

Mrożenie tkanki jajnikowej jest optymalną opcją. Metoda ta – po przeszczepie (retransplantacji) wyleczonej już kobiecie – daje szansę zarówno na odzyskanie płodności (bez zastosowania technik wspomaganego rozrodu), jak i powrót normalnych funkcji hormonalnych.

Innym rozwiązaniem, zwłaszcza dla pacjentów pozostającym w stałym, stabilnym związku, jest przeprowadzenie części procedury zapłodnienia pozaustrojowego. Mrozi się wówczas uzyskane w jej wyniku zarodki. Dzięki innowacyjnej metodzie witryfikacji, odsetek ciąż uzyskanych z zamrożonych zarodków jest bardzo wysoki.

A co po powrocie do zdrowia?

Materiał przechowywany w Banku pacjent lub pacjentka może wykorzystać w każdej chwili, gdy pozwoli na to stan zdrowia. Jeśli mężczyzna zdeponował w Banku nasienie, może je po wyleczeniu wykorzystać do zabiegu inseminacji partnerki lub programu in vitro, który cechuje wyższa skuteczność. Panie, które przechowują w Banku komórki jajowe lub zarodki, aby zajść w ciążę powinny przejść procedurę zapłodnienia pozaustrojowego. Z kolei pacjentki, które zdecydowały się na zamrożenie tkanki jajnikowej, mogą po powrocie do zdrowia poddać się zabiegowi jej retransplantacji.

Jeżeli pacjent cierpi na nowotwór uwarunkowany genetycznie, warto rozważyć przeprowadzenie diagnostyki preimplantacyjnej PGD, dzięki której możliwe jest wyeliminowanie ryzyka przeniesienia choroby na potomstwo. Wykonuje się ją w ramach programu in vitro.

Twoja ocena: 12345
Loading...Loading...

Pozostałe artykuły w kategorii: Artykuły eksperckie

zobacz wszystkie artykuły w tej kategorii

Serwis Staraniowy.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Pomóż nam rozwinąć portal Wyraź opinię, zasugeruj poprawki