Szczepionka przeciwko rakowi szyjki macicy – dla kogo?

dodany: autor: Agata Cygan-Kukla Komentarze 1
VaccineShots

Każda aktywna seksualnie kobieta jest potencjalnie zagrożona zachorowaniem na raka szyjki macicy. Fakt ten stanowi wystarczający powód ku temu, aby wszystkie dojrzałe, nie tylko fizycznie, ale przede wszystkim emocjonalnie kobiety, podjęły działania profilaktyczne w celu ochrony przed owym schorzeniem.

Rak szyjki macicy

Rak szyjki macicy jest skutkiem zakażenia jednym z typów wirusa brodawczaka ludzkiego (tzw. HPV). Odmian owego wirusa istnieje ponad sto i niektóre z nich mogą wywoływać jedynie niegroźne zmiany na skórze. Inne jednak są nieco groźniejsze i stanowią potencjalne źródło powstawania nowotworów złośliwych, takich jak np. wspomniany rak szyjki macicy. W swej wczesnej postaci nowotwór ten nie daje żadnych konkretnych, możliwych do wykrycia symptomów. Z czasem objawy takie się pojawiają, jednak nie są one jednakowe u wszystkich dotkniętych wirusem. Pierwszym takim symptomem jest zwykle mało obfite krwawienie z pochwy. Może się ono powtarzać w odstępie kilku dni, poza okresem menstruacji. Krwawienie takie może się ujawniać np. wskutek wysiłku fizycznego bądź też po zakończonym stosunku płciowym. Krwawienia ustają po pewnym czasie, zaś w ich miejsce pojawiają się podbarwione krwią, wodniste upławy. Innym symptomem mogą być także stwardnienia tkanki macicy, wyczuwalne we wnętrzu pochwy. Poza tym inne możliwe objawy to: ból w podbrzuszu, ból w okolicy krzyżowo-lędźwiowej, krwiomocz oraz trudności z oddawaniem moczu, a także obrzęk kończyn dolnych.

Komu zagraża?

HPV jest wirusem, który przenosi się stosunkowo łatwo i szybko, zaś ryzyko jego przeniesienia na kobietę rozpoczyna się w chwili jej pierwszego kontaktu seksualnego. Warto jednak zaznaczyć, że kontakt taki nie musi polegać na stosunku penetracyjnym – wirus przenosi się również za sprawą bezpośredniego skórnego kontaktu narządów płciowych, zaś nawet stosowanie prezerwatyw nie gwarantuje pełnej ochrony przed przeniesieniem wirusa. Znaczna część zakażeń ustępuje samoczynnie w okresie od 6 miesięcy do około roku. Te, które nie ustępują, zapoczątkowują proces zmian komórkowych, które z czasem mogą przerodzić się w nowotwór. Można wskazać dodatkowe czynniki ryzyka, które zwiększają potencjalność zachorowania. Są to w szczególności cukrzyca, nadciśnienie, obniżony poziom odporności, otyłość, długotrwałe stosowanie tabletek antykoncepcyjnych, palenie tytoniu, wczesna inicjacja seksualna, promieniowanie rentgenowskie, a także inne choroby przenoszone drogą płciową (jak np. HIV, chlamydia). Ogólnie rzecz biorąc, na ryzyko infekcji narażone są wszystkie aktywne płciowo kobiety, jednak zapadalność na nowotwór znacznie wzrasta w przedziale wiekowym od 15 do 45 lat, spada zaś u osób powyżej 55 roku życia.

Badania – konieczna podstawa

Ewentualne nieprawidłowości w komórkach szyjki macicy najłatwiej jest wykryć dzięki regularnym badaniom cytologicznym. Badanie to polega na pobraniu, a następnie mikroskopowej ocenie wymazu z tarczy oraz kanału szyjki macicy. Lekarz pobiera warstwę komórek z powierzchni szyjki, stosując w tym celu specjalną szpatułkę. Badaniu takiemu powinna się poddawać regularnie każda kobieta aktywna płciowo – najpierw raz do roku (przez pierwsze 3 do 4 lat po inicjacji seksualnej), następnie zaś w odstępach nie większych niż co 3 lata. Oczywiście nie wszystkie zmiany, jakie można wykryć podczas badania cytologicznego, muszą być sygnałem rozwoju nowotworu. W zależności od stopnia zaawansowania zmian, konieczne może się okazać wykonanie kolejnego badania lub przeprowadzenie tzw. kolposkopii (jest to badanie powierzchni szyjki macicy, kanału, pochwy i sromu za pomocą specjalnego urządzenia optycznego – kolposkopu).

Zamiast leczyć – zapobiegać

Czy istnieje możliwość uniknięcia ryzyka zakażeniem, poza stosowaniem całkowitej abstynencji seksualnej? Możliwość taką daje szczepionka przeciwko rakogennym odmianom wirusa HPV. Jak sam opis wskazuje, szczepienie ma na celu ochronę nie tylko przed rakiem szyjki macicy, ale także przed innymi chorobami, wywoływanymi przez wirusy brodawczaka ludzkiego. Szczepionka dostępna w naszym kraju dopiero od kilku lat, znana jest powszechnie pod nazwą Silgard (w niektórych krajach pod nazwą Gardasil). Warto zauważyć, że szczepionka ta nie chroni przed nowotworem, ale przed wirusem, który ów nowotwór wywołuje, a więc zwalcza zagrożenie u samego źródła. Skuteczność jej została oceniona niemalże na 100%, co – jak łatwo zauważyć – oznacza, że daje ona możliwość uniknięcia ryzyka powstania nowotworu. Zawiera czynniki, które stymulują w organizmie osoby zaszczepionej produkcję specjalnych przeciwciał, skierowanych przeciwko czterem typom wirusa HPV: 6,11,16 i 18. Szczepionka ma na celu zapobiegać zarówno powstawaniu raka szyjki macicy, jak i wysokiego stopnia zmian przedrakowych szyjki macicy, stanów przedrakowych sromu i pochwy oraz powstawaniu brodawek płciowych. Szacunki mówią, że po zastosowaniu szczepionki poziom owych przeciwciał wzrasta kilkadziesiąt razy. Szczepionka jest podawana w trzech dawkach: dawka pierwsza („0″), dawka druga (po upływie co najmniej miesiąca) oraz dawka trzecia (nie wcześniej niż po 3 miesiącach od podania drugiej dawki), zaś wszystkie dawki powinny zostać podane w okresie nie dłuższym niż pół roku.

Dla kogo szczepionka?

Według zaleceń Unii Europejskiej, szczepionka przeciwko wirusowi powinna być podawana dziewczynkom w wieku od 9 do 15 lat (czyli przed rozpoczęciem aktywności płciowej) oraz kobietom w wieku od 16 do 26 lat. Oznacza to, że właśnie w tych grupach wiekowych skuteczność szczepionki jest najwyższa, jednak nie oznacza tym samym, że osoby starsze nie mogą zdecydować się na szczepienie. Nie bezzasadne jest także szczepienie chłopców. Podobnie jak w przypadku dziewczynek, zapobiega ono zakażeniom wirusem HPV oraz powstawaniu brodawek płciowych. Choroby wywoływane wirusem HPV są dużo rzadsze u mężczyzn niż u kobiet, jednak występują przypadki raka odbytu, prącia oraz części ustnej gardła związane właśnie z HPV. Skuteczność szczepienia mężczyzn nie została jak na razie potwierdzona, jednak niewątpliwie ich włączenie do programu szczepień mogłoby się okazać korzystne dla zmniejszenia całkowitej ilości zakażeń wirusem HPV w społeczeństwie. Szczepionka daje najlepsze rezultaty, jeżeli jest podawana zanim jeszcze dojdzie do zakażenia jakąkolwiek z odmian wirusa brodawczaka ludzkiego, jednak także w przypadku osób zarażonych jednym lub kilkoma typami wirusa, podanie szczepionki chroni przed pozostałymi jego odmianami (wyróżnionymi powyżej). Niestety szczepionka nie jest pomocna w walce z rozwijającym się już nowotworem. Istnieją pewne przeciwwskazaniem do szczepienia, a są nimi: nadwrażliwość na składniki szczepionki (co sprawdzane jest w badaniu) oraz choroby, którym towarzyszy wysoka gorączka. Ponadto ze szczepienia należy zrezygnować, jeśli po podaniu pierwszej dawki leku, u pacjenta wystąpiła reakcja alergiczna. O takich problemach, jak np. zaburzenie krwawienia (np. w przypadku osób cierpiących na hemofilię lub mających osłabiony układ odpornościowy) należy poinformować lekarza przed podaniem szczepionki. Kobieta, która jest w ciąży lub też planuje zajść w ciążę, a ma zamiar skorzystać ze szczepienia, powinna zasięgnąć w tej kwestii porady lekarza. Matki karmiące piersią mogą bez przeszkód poddać się szczepieniu. Dobrym rozwiązaniem jest przeprowadzenie szczepienia jeszcze przed inicjacją seksualną, jednak także kobiety aktywne seksualnie powinny ze szczepienia skorzystać, bowiem nie wiedzą, czy nie są przypadkiem zakażone wirusem HPV.

Średnia ocena: 12345 1,00/5 (głosów: 1).
Loading...Loading...

Pozostałe artykuły w kategorii: ABC płodności

zobacz wszystkie artykuły w tej kategorii

Serwis Staraniowy.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Pomóż nam rozwinąć portal Wyraź opinię, zasugeruj poprawki