Nerwica natręctw – jak sobie radzić?

dodany: autor: Agata Cygan-Kukla Komentarze 0
7507011144_17668af0c7_z

Mimo, że nerwica natręctw to zaburzenie psychiczne, wiele jej objawów odbija się także na sferze psychicznej chorego. Jak sobie radzić z tym schorzeniem?

Objawy

Nerwica natręctw (nazwa fachowa: zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne) to choroba, której głównym objawem jest wykonywanie określonych czynności z wysoką powtarzalnością (czynności kompulsyjne), co spowodowane jest występowaniem u chorego natrętnych myśli (obsesji). Schorzenie to charakteryzuje się określonym przebiegiem: w pierwszej kolejności w głowie chorego pojawia się obsesja, czyli silny, często niewytłumaczalny lęk związany z jakąś czynnością. Pojawia się przekonanie, że czynność ta może mu zaszkodzić i chory stara się zrobić wszystko, by jej uniknąć (dobrym przykładem jest obsesyjne mycie rąk związane z lękiem, że brud może wyrządzić nam niewyobrażalne szkody). Dotknięty nerwicą natręctw wpada w panikę, a wręcz histerię, która zaczyna towarzyszyć mu na co dzień, dezorganizując normalne zachowanie. Co ważne – chory ma świadomość, że jego zachowanie jest irracjonalne, a mimo tego nie może się go wyzbyć. Tylko ono bowiem przynosi mu poczucie upragnionej ulgi i bezpieczeństwa.

Wachlarz objawów choroby jest niemalże nieograniczony, przy czym większość obsesji i kompulsji dotyczy śmierci, choroby, krwi i brudu. Wśród najczęstszych natręctw wymienia się:

  • obsesyjne mycie rąk,
  • przesadne dbanie o czystość i higienę otoczenia,
  • symetryczne ustawianie (przeliczanie) przedmiotów,
  • wielokrotne wracanie do domu, by sprawdzić czy np. został wyłączony prąd.

Inne, mniej typowe natręctwa to np.:

  • nieustanne mierzenie temperatury ciała z obawy przed zachorowaniem,
  • ciągłe oglądanie ciała z obawy przed złapaniem kleszcza,
  • uporczywe dopytywanie i upewnianie się co do jednej kwestii,
  • liczenie w myślach do określonej liczby przed podjęciem jakiejś czynności.

Poza głównym objawem, u chorego mogą pojawić się także inne symptomy, takie jak np.:

  • drżenie rąk,
  • potliwość,
  • bóle brzucha,
  • pogorszenie nastroju,
  • nieustanny stres,
  • poczucie bezradności.

Mimo, że nerwica natręctw jest zaburzeniem samodzielnym i może występować w sposób izolowany, często natręctwom towarzyszą inne zaburzenia, jak np. depresja, zaburzenia lękowe czy tiki.

Przyczyny

Jak na razie trudno wskazać jednoznaczne przyczyny tej choroby, przy czym mówi się o dużym wpływie uwarunkowań genetycznych. Jako inne możliwe powody wymienia się nieprzystosowanie społeczne, przykre doświadczenia z dzieciństwa, brak wsparcia rodziców, nadmierne wymagania z ich stronny – co składnia daną osobę do perfekcjonizmu, wyjątkową wrażliwość chorego czy brak odporności na stres.

Jednym z biologicznych tłumaczeń, jakich używa się w przypadku tego schorzenia, jest wskazanie na niedobór serotoniny (przekaźnika nerwowego), który stwierdza się u wielu chorych. Pojawiają się także inne hipotezy medyczne, jak organiczne uszkodzenie centralnego układu nerwowego, objawy neurologiczne, obciążony wywiad okołoporodowy czy częste infekcje paciorkowcowe w dzieciństwie (na podstawie wywiadów z chorymi).

Jak sobie radzić?

Jak łatwo się domyślić, natręctwa utrudniają codziennie funkcjonowanie chorego, a czasami wręcz je uniemożliwiają. W skrajnych przypadkach dochodzi do wyizolowania się człowieka ze społeczeństwa na skutek strachu o to, że jego choroba wyjdzie na jaw, narazi go na śmieszność, krytykę, łatkę dziwaka czy wręcz wariata. Nieleczone natręctwa tylko przybierają na sile i z czasem wypierają wszelkie inne aktywności – chory nie może się uczyć, pracować, normalnie myśleć.
To nie wszystko – niektóre natręctwa mogą wpływać także na zdrowie i bezpieczeństwo chorego. Przykładowo: nadmierne mycie rąk prowadzi do wysuszenia i maceracji naskórka, a nawet do powstawania ran i owrzodzeń. W poważniejszych przypadkach może dochodzić nawet do zachowań autoagresywnych (np. cięcie się, mające na celu zmniejszenie stale obecnego napięcia). Trudno się dziwić, że zaburzenie to oddziałuje negatywnie na całą rodzinę, dlatego też – jeśli chory lub jego bliscy zauważają objawy sugerujące chorobę, powinni zgłosić się do Poradni Zdrowia Psychicznego.

Leczenie

W pierwszej kolejności niezwykle ważne jest postawienie właściwej diagnozy. Często bowiem zachowanie danej osoby wynika z jej charakteru, przyzwyczajenia czy tego, co wyniosła z domu rodzinnego. Charakterystycznym dla rozpoznania choroby jest więc fakt, że zachowanie kompulsyjne jest sprzeczne z wartościami, poglądami oraz cechami osobowości chorego. Drugim jest świadomość chorego co do nieracjonalności jego zachowania. Jeśli pacjent byłby przekonany, że jest tak, jak myśli, wówczas mielibyśmy do czynienia z urojeniami, psychozą, nie zaś z natręctwami.

Leczenie nerwicy natręctw często ma przebieg dwutorowy. Pierwszym elementem jest psychoterapia, drugim – farmakologia (antydepresanty, neuroleptyki lub benzodiazepiny). Jako jedną z bardziej skutecznych metod podaje się terapię behawioralną, która polega na świadomym wywołaniu u chorego lęku i zmuszaniu go do poradzenia sobie z nim bez podejmowania dotychczasowych rytuałów. W ten sposób chory ma zrozumieć, że niewykonanie danej czynności nie jest konieczne do wyzbycia się strachu. Czy nerwicę natręctw można zupełnie wyleczyć? I na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Jedni specjaliści twierdzą, że to możliwe, inni zaś utrzymują, że w sytuacjach kryzysowych „zaleczone” kompulsje mogą powrócić.

Nerwica natręctw u ciężarnych

Warto zauważyć, że objawy nerwicy natręctw często obserwuje się również u kobiet ciężarnych oraz młodych matek. Jako, że ciąża to stan, który wiąże się z ogromnymi zmianami w ciele kobiety, pociągającymi za sobą także zmiany psychiczne – zmianę nastrojów, huśtawki emocji, rozdrażnienie, rozkojarzenie, może ona stać się czynnikiem wyzwalającym właśnie zaburzenia lękowe, np. nerwicę depresyjną czy opisywaną nerwicę natręctw. O czym warto pamiętać w przypadku nerwicy w ciąży? O ile – wbrew przekonaniu niektórych – codzienne, krótkotrwałe stresy nie są szkodliwe dla rozwoju płodu, inaczej jest w przypadku, gdy stresujące czynniki, a w szczególności lęk i napięcie psychiczne towarzyszą przyszłej matce nieustannie.

Chodzi o to, że zaburzenia nerwicowe wyzwalają wiele objawów somatycznych ze strony układu wegetatywnego, np. wzrasta produkcja epinefryny, norepinefryny, katecholamin, kortyzolu, a więc krótko mówiąc – hormonów stresu. Ich wyrzut pobudza układ nerwowy, podwyższa stężenie glukozy we krwi, podwyższa poziom ciśnienia, przyspiesza pracę serca i spowalnia pracę jelit, podczas gdy wszystkie te zmiany są szczególnie niewskazane w przypadku kobiety ciężarnej. Objawy nerwicowe mogą być szczególnie niebezpieczne w pierwszym trymestrze ciąży, kiedy to rozwijają się narządy i organy wewnętrzne dziecka. W przypadku nerwicy wzrasta ryzyko powikłań ciążowych, np. poronienia, przedwczesnego porodu czy niedotlenienia płodu. Warto więc mieć na uwadze zagrożenia, związane z ciążą u kobiet z nerwicą i w razie zaobserwowania jakichkolwiek niepokojących objawów, mogących sugerować to schorzenie, nie zwlekać z poinformowaniem o nich lekarza prowadzącego.

Średnia ocena: 12345 5,00/5 (głosów: 2).
Loading...Loading...

Pozostałe artykuły w kategorii: Niepłodność - aspekt emocjonalny

zobacz wszystkie artykuły w tej kategorii

Nikt jeszcze nie skomentował artykułu. Bądź pierwszy!

Serwis Staraniowy.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w naszym serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Pomóż nam rozwinąć portal Wyraź opinię, zasugeruj poprawki